Al het nieuws

De bescherming van data is volgens het panel een andere belangrijke reden waarom veel bedrijven zich terughoudend opstellen. Weliswaar is er technisch geen enkel probleem om van waar ook databases van het bedrijf te benaderen, maar door deze te koppelen aan de informatiesnelwegen wordt de kans op inbraak vergroot. De verhalen over hackers die zich via modems toegang tot ultrageheimen databases wisten te verschaffen staan nog vers in het geheugen. Het panel verwacht dat er pas rond 2015 werkelijk van een goede beveiliging sprake zal zijn. Pas rond die tijd zal het sociaal geaccepteerd zijn om thuis te werken. Toch hebben in navolging van een veel groter aantal Scandinavische en Amerikaanse firma’s ook Nederlandse bedrijven hun werknemers ‘losgelaten’. De voordelen zijn volgens Noël Hudson, telewerkexpert bij de Europese commissie, aanzienlijk. Hij stelt dat bedrijven een jaarsalaris kunnen besparen op elke werknemer die thuis werkt. Niet alleen wordt de benodigde hoeveelheid kantoorruimte teruggebracht, de werknemers blijken ook efficiënter te werken en meer te produceren. Bovendien verliezen ze veel minder tijd aan reizen. De werkplekken zelf zijn ten opzichte van enkele decennia geleden niet zo gek veel veranderd. De bureaus en vooral de gebruikte bureaustoelen zijn wel veel ergonomischer geworden. De bureaus zijn nu in hoogte verstelbaar, hebben vrijwel alle de mogelijkheid om te worden voorzien van armen om de computerschermen op de juiste hoogte en afstand te krijgen en zijn in de wat luxere gevallen voorzien van een neigbaar blad. Alle ontwikkelingen zijn erop gericht om de kantoormens die van acht tot vijf achter zijn beeldscherm moet werken zo comfortabel mogelijk zijn werk te laten verrichten. De werkplek hoeft dus eigenlijk niets meer te zijn dan een heel simpele tafel. Dit past ook het best bij de sobere inrichting van de vaak zeer kleine werk- en concentratiecellen. Voor kantoormeubelfabrikanten kan deze ontwikkeling bedreigend overkomen. Immers, juist op de dure van alle gemakken voorziene bureaus en de zeer luxe management-ensembles wordt het meeste verdiend. Ook voor kasten die volgestouwd zijn met persoonlijke spullen is in een kantoor waarin niemand een eigen kamer heeft geen plaats meer.

Daar staat tegenover dat voor het nieuwe kantoor nieuwe producten ontwikkeld moeten worden. Terwijl de meeste meubelfabrikanten een afwachtende houding aannemen, is een klein aantal bedrijven al met deze ontwikkeling bezig. Steelca-se Strafor, bijvoorbeeld, heeft in samenwerking met de Engelse architect Francis Duffy, die als een van de bedenkers van het coconkantoor wordt gezien, het meubelsysteem TNT ontwikkeld. Dit systeem is gebaseerd op het idee dat in een dynamische, flexibele organisatie heel snel de configuraties van de werkplekken en die van een kantoor veranderd moeten kunnen worden. De firma Lensvelt heeft voor Rabobank-facet in Eindhoven ondermeer een elektrisch in hoogte verstelbaar bureau en een rolcontainer ontwikkeld, maar zij houdt zich ook bezig met de werkplek thuis. Zij heeft hiervoor een compacte beukenhouten rolkast ontworpen, die gesloten vrij anoniem is, maar wanneer hij wordt open geklapt een volledige werkplek blijkt te bevatten.

Ook zonder dat ingeleende werknemers in de OR vertegenwoordigd zijn, zijn er diverse mogelijkheden voor uitzendbureau om te bewerkstelligen - al dan niet met gebruikmaking van hun wettelijke bevoegdheden - dat zij adequaat geïnformeerd zijn en worden over deze categorie werknemers. Zo kan de OR iemand uit haar midden aanwijzen als contactpersoon voor de ingeleende werknemers in het bedrijf. Een andere mogelijkheid is dat de OR een commissie instelt die zich speciaal bezighoudt met de belangenbehartiging van ingeleende werknemers (WOR, artikel 15). Naast dergelijke permanente voorzieningen kan de QR ook meer incidenteel, op momenten dat daar behoefte aan bestaat, initiatief nemen om zich te laten informeren over de situatie van ingeleende werknemers, bijvoorbeeld door collectief overleg met deze categorie te voeren (WOR, artikel 17) of door ingeleende werknemers uit te nodigen voor een (deel van de) OR-vergadering (WOR, artikel 16). Specifieke aandacht voor uitzendkrachten en gedetacheerde In de telefonische enquête die onder 269 uitzendbureaus van inlenende bedrijven is gehouden, is onder andere gevraagd of er bij de discussie en het overleg over een aantal met name genoemde agendapunten specifieke aandacht is besteed aan de positie van uitzendkrachten en gedetacheerde in het bedrijf. De desbetreffende agendapunten staan opgesomd in tabel.

Bijna alle uitzendbureau hebben zich in de huidige zittingsperiode beziggehouden met de arbeidsomstandigheden in hun bedrijf. Vrijwel altijd zijn daarbij de aspecten veiligheid en werkdruk aan de orde geweest. Voor andere aspecten zoals bijvoorbeeld de variatie in het takenpakket van de werknemers geldt dit veel minder: dit aspect is bij minder dan de helft van de uitzendbureau onderwerp van discussie of overleg geweest. Tabel laat verder zien dat het eerder uitzondering dan regel is dat de uitzendbureau bij de discussie en het overleg over de arbeidsomstandigheden in hun bedrijf specifieke aandacht besteden aan de positie van uitzendkrachten en/of gedetacheerde in hun bedrijf. Bovendien laat tabel zien dat deze constatering niet alleen opgaat voor het agendapunt: arbeidsomstandigheden. Deze constatering gaat in feite op voor alle onderwerpen waarmee de uitzendbureau zich bezighouden. Steeds, dus ongeacht het agendapunt dat aan de orde is, geldt dat slechts in een kleine minderheid van de uitzendbureau hierbij specifiek oog en aandacht is voorde positie van uitzendkrachten en/of gedetacheerde in het bedrijf. Dus ook bij agendapunten waar het eigenlijk redelijk voor de hand zou liggen om wel aandacht te besteden aan de specifieke positie van deze categorieën flexwerkers. Zo is bij bijna tweederde deel van de geïnterviewde uitzendbureau in de huidige zittingsperiode de inspraak van werknemers op bedrijfsniveau aan de orde gekomen. Slechts een klein deel van de desbetreffende uitzendbureau heeft daarbij specifieke aandacht besteed aan de positie van uitzendkrachten en/of gedetacheerde in hun bedrijf, terwijl in deze periode toch de discussie over de Flexwet en de herziening van de WOR speelde. In bijna de helft van de geïnterviewde uitzendbureau is in de huidige zittingsperiode gesproken over de mogelijkheden die in het bedrijf aanwezig zijn om van tijdelijke banen door te stromen naar vaste banen. Ook bij dit onderwerp ligt specifieke aandacht voor in het bedrijf aanwezige uitzendkrachten en gedetacheerde min of meer voor de hand. Toch blijkt dit in amper een kwart van de voorkomende gevallen daadwerkelijk te gebeuren. Bij de afwerking van hun beleidsagenda besteden de uitzendbureau dus meestal geen aparte aandacht aan de positie van uitzendkrachten en gedetacheerde in het bedrijf.